تبلیغات
مَن و... مَنـــ ـ ـ - زهد در نهج‌البلاغه

زهد در نهج‌البلاغه

جمعه 22 شهریور 1392 10:24 ب.ظنویسنده : خندانک تنها

 
شهید مطهری:

”زهد“  و ”رغبت“ ( اگر بدون متعلق ذكر شوند ) نقطه مقابل‏ یكدیگرند ، زهد یعنی اعراض و بی‏میلی ، در مقابل رغبت كه عبارت است از كشش و میل .
بی میلی دوگونه است : طبیعی و روحی : بی‏میلی طبیعی آن است كه طبع انسان نسبت به شیئی معین تمایلی نداشته‏ باشد ، آنچنانكه طبع بیمار میل و رغبتی به غذا و میوه و سایر ماكولات یا مشروبات مطبوع ندارد ، بدیهی است كه اینگونه بی‏میلی و اعراض ربطی به‏ زهد به معنی مصطلح ندارد .
بی‏میلی روحی یا عقلی و یا قلبی آن است كه اشیائی كه مورد تمایل و رغبت طبع است از نظر اندیشه و آرزوی انسان كه در جستجوی سعادت و كمال‏ مطلوب است هدف و مقصود نباشد ، هدف و مقصود و نهایت آرزو و كمال‏ مطلوب اموری باشد مافوق مشتهیات نفسانی دنیوی ، خواه آن امور از مشتهیات نفسانی اخروی باشد و یا اساسا از نوع مشتهیات نفسانی نباشد ، بلكه از نوع فضائل اخلاقی باشد یا از نوع معارف معنوی و الهی باشد.
بی رغبتی زاهد بی رغبتی در ناحیه اندیشه و آمال و ایده‏ و آرزو است نه بی رغبتی در ناحیه طبیعت . زهد در دو جمله قرآن خلاصه شده است : ”برای اینكه متاسف نشوید بر آنچه ( از مادیات دنیا ) از شما فوت می‏شود و شاد نگردید بر آنچه خدا به شما می‏دهد“ هر كس بر گذشته اندوه نخورد و برای آینده شادمان نشود بر هر دو جانب زهد دست یافته است.
بدیهی است وقتی كه چیزی كمال مطلوب نبود ، و یا اساسا مطلوب اصلی‏ نبود ، بلكه وسیله بود ، مرغ آرزو در اطرافش پر و بال نمی‏زند و پر نمی‏گشاید و آمدن و رفتنش شادمانی یا اندوه ایجاد نمی‏كند .
رهبانیت ، بریدن‏ از مردم و رو آوردن به عبادت است . بر اساس این اندیشه كه كار دنیا و آخرت از یكدیگر جدا است ، دو نوع كار بیگانه از هم است ، از دو كار یكی را باید انتخاب كرد ، یا باید به عبادت و ریاضت پرداخت تا در آن‏ جهان به كار آید و یا باید متوجه زندگی و معاش بود تا در این جهان به‏ كار آید . این است كه رهبانیت بر ضد زندگی و بر ضد جامعه گرائی است ، مستلزم كناره گیری از خلق و بریدن ازمردم و سلب هر گونه مسؤولیت و تعهد از خود است.
اما زهد اسلامی در عین اینكه مستلزم انتخاب زندگی ساده و بی تكلف است‏ و بر اساس پرهیز از تنعم و تجمل و لذت گرائی است ، در متن زندگی و در بطن روابط اجتماعی قرار دارد و عین جامعه گرائی است ، برای خوب از عهده‏ مسئولیتها بر آمدن است و از مسؤولیتها و تعهدهای اجتماعی سرچشمه می‏گیرد. .


آخرین ویرایش: جمعه 22 شهریور 1392 10:26 ب.ظ

 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

 



در این وب

  • قالب وبلاگ